حسين بن منصور الحلاج ( مترجم : قاسم مير آخورى )

258

مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى )

شارب : آشامنده ، آب‌نوشنده . عاين : از عين ، بيننده . لحظه : يك بار نگاه كردن با گوشهء چشم ، يك لحظه ديدن . تحقيق 1 . در البداية و النهاية در بيت دوم به جاى « فى خلقه » ، « على الخلقه » ضبط است . 2 . لاهوت و ناسوت دو اصطلاحى است كه حلاج آن را از مسيحيان سريانى اخذ كرده است . 3 . منظور از سنا اللاهوت ، آكل و شارب حضرت عيسى ( ع ) است و اين برگرفته از قرآن ، سورهء مائده ، آيه 75 است : مَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَ أُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كانا يَأْكُلانِ الطَّعامَ انْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْآياتِ ثُمَّ انْظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ : مسيح ، پسر مريم جز پيامبرى نبود كه پيش از او نيز پيامبرانى آمده بودند ، و مادرش زنى بسيار راستگو بود . هر دو غذا مىخوردند . بنگر چگونه آيات خود را براى آنان توضيح مىدهيم ، سپس ببين چگونه از حقيقت دور مىافتند . و نيز انجيل لوقا ، 7 ، 37 : پسر انسان آمد كه مىخورد و مىآشامد و نيز مقايسه شود با متى ، 11 - 14 ، مرقس ، 2 ، 1 و يوحنا ، 3 29 4 . لحظه الحاجب : برگرفته از آيه 50 از سوره قمر : وَ ما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ و فرمان ما جز يك بار نيست آن هم چون چشم به هم زدنى . 5 . لاهوت ؛ الوهيت غيرقابل شريك بوده و موجب حيات و بقاى ذرات است . ناسوت ؛ انسانيت ، همان صورت معين شده به واسطه كلام الهى قبل از هر آفرينشى است كه در روز الست از او ميثاق و پيمان گرفته شد .